Page 17 - สวัสดีครับท่านผู้อ่านทุกท่าน ก่อนอื่นกระผมขอแนะนำตัวก่อนครับ กระผม พันเอก กัญจน์ณัฎฐ์ นิลนนท์ รับหน้าที่เป็นบรรณาธิการสวัสดิการสารแทน พันเอก สมเกียรติ ถนอมคุ้ม ผู้อำนวยการกองกิจการรร้านสวัสดิการกลาง กรมสวัสดิการทหารบก เนื่องจากท่านมีภารกิจที่มากขึ้น ผู้บังคับบัญชา จึงมอบหมายให้กระผมมารับหน้าที่ต่อจากท่าน แต่ไม่ต้องกังวลครับเพราะว่าหนังสือสวัสดิการสารของเรายังคงมีเนื้อหาสาระน่ารู้ต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ต่อท่านสมาชิกเช่นเดิม และถ้าสมาชิกท่านใดอยากแนะนำติชม หรือต้องการให้นำเสนอเรื่องใด สามารถแนะนำมาได้ครับ สุดท้ายนี้กองบรรณาธิการสวัสดิการสารขอขอบคุณทุกหน่วยที่ให้การสนับสนุนข้อมูล และภาพถ่ายทำให้หนังสือสวัสดิการสารมีความสมบูรณ์ครบถ้วนทั้งเนื้อหาสาระ และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าท่านผู้อ่านจะได้รับความรู้ พร้อมทั้งความบันเทิงจากหนังสือสวัสดิการสารฉบับนี้ครับ
P. 17
ที่บันทึกจะพบว่าบัตรอวยพรวันคริสต์มาสนี้ เป็นธรรมเนียม พระราชทานแก่ “หลวงวิสูตรสาครดิฐ” หรือ “กัปตัน
ั
ิ่
ปฏิบัติในเยอรมันนีมาก่อนชาวองกฤษ แต่เพงจะมาเผยแพร่ จอห์น บุช” สมัยที่จอห์น บุช ด ารงต าแหน่งเจ้าท่า
แก่ประชาชนในปี พ.ศ. 2386 กรุงเทพฯ โดย ส.ค.ส. ฉบับพระราชนิพนธ์ในรัชกาลที่ 4 นี้
เป็นลักษณะของจดหมาย หรือพระราชสาส์นอวยพรปีใหม่
ั
ไม่ได้เป็นบัตรอวยพรที่มีลวดลายวิจิตร พร้อมกนนั้นทรง
ลงพระปรมาภิไธย และลายเซ็นพระนาม “S.P.P.M
Mongkut”
ลักษณะของ ส.ค.ส. ฉบับนี้เป็นกระดาษสมุดฝรั่ง
สีครีมขนาด 18 X 23 เซนติเมตร พบครึ่ง พระราชสาสน์
ั
อวยพรมีความยาว 4 หน้า ข้อความในพระราชสาส์น
อวยพรนี้ เป็นลายพระหัตถ์ภาษาองกฤษ นับได้ว่า ส.ค.ส.
ั
ฉบับพระราชนิพนธ์นี้เป็น ส.ค.ส ฉบับเก่าแก่ที่สุดที่พบ
หลักฐานในแผ่นดินไทย และยังเป็นจดหมายเหตุที่มีคุณค่า
ทางประวัติศาสตร์
ส.ค.ส. ฉบบพิมพ์เพื่อใหประชาชนได้ซื้อหา
ั
้
้
แต่โบราณมาไทยถือเอาวันแรม 1 ค่ า เดือนอาย
(เดือนหนึ่ง) ตามปฏิทินจันทรคติ เป็นวันเริ่มต้นปีใหม่
ต่อมาได้เปลี่ยนเป็นวันขึ้น 1 ค่ า เดือน 5 เป็นปีขึ้นต้นปี
นักษัตรใหม่ ซึ่งสร้างความสับสนให้ชาวต่างชาติที่เข้ามา
ค้าขายในไทย ครั้งในสมัยรัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จ
ส.ค.ส. ฉบับแรกในสยาม ส.ค.ส. หรือบัตร พระจุลจอมเกล้าอยู่หัว ทรงปรับเปลี่ยนทรงกาหนดให้
อวยพร “ส่งความสุข” มีปรากฎหลักฐานในประเทศไทย วันที่ 1 เมษายนเป็นวันขึ้นปีใหม่ของสยาม เพอไม่ให้
ื่
.
ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 ตรงกับปี พ.ศ 2409 ซึ่งแม้ ชาวต่างประเทศสับสน เริ่มประกาศใช้ครั้งแรกในปี พ.ศ.
ในขณะนั้นวันปีใหม่ของสยามยังคงเป็นวันแรม 1 ค่ า 2432 (ร.ศ. 108)
เดือนอายตามปฏิทินจันทรคติ แต่เมื่อสยามเปิดประตู ในปี พ.ศ. 2428 - 2429 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5
้
ต้อนรับความสัมพนธ์กับประเทศตะวันตกมากขึ้น มีการพบหลักฐานว่าสยาม เริ่มมี ส.ค.ส. ฉบับพิมพ์เพื่อการค้า
ั
บวกกับมีชาวต่างชาติอาศัย และท างานอยู่ในสยาม ตีพิมพ์โดยห้างเคียมฮัวเฮง วางจ าหน่ายให้ประชาชนซื้อหา
มากขึ้น พระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 จึงทรงมีพระราชสาส์น เป็นบัตรอวยพรตามธรรมเนียมตะวันตก ลักษณะเป็น
อวยพรแก่บุคคลต่างชาติในวาระที่พวกเขาเฉลิมฉลอง
นามบัตรขนาด 11 X 16.5 เซนติเมตร เป็นบัตรกระดาษ
วันคริสต์มาสและวันขึ้นปีใหม่ ซึ่งเป็นวันเริ่มต้น หน้าหนึ่งพิมพ์ภาพสถานที่ส าคัญทั้งวัด วัง รวมทั้งภาพชีวิต
คริสต์ศักราชใหม่ตามปฏิทินสากล คือ ทุกวันที่ 1 ชาวสยามสมัยรัชกาลที่ 5 ตัวอย่างลวดลายที่เป็นที่นิยม
มกราคม กลายเป็นที่มาของ ส.ค.ส. ฉบับแรกในเมืองไทย ได้แก่ วัดพระแก้ว วัดโพธิ์ พระอโบสถวัดเทพศิรินทร์
ุ
พระราชสาส์นอวยพรปีใหม่ หรือ ส.ค.ส. ฉบับ รวมทั้ง “วังกลางทุ่ง” หรือ วังวินด์เซอร์ สถานที่ประทับ
พระราชนิพนธ์ ลงวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2409 ของสมเด็จพระบรมโอรสาธิราชเจ้าฟามหาวชิรุณหิศ
้
พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 สยามมกุฎราชกุมารองค์แรกแห่งสยามประเทศ
สวัสดิการสาร พฤศจิกายน 2568 17
